گر مَیفروش حاجتِ رندان روا کند / ایزد گنه ببخشد و دفعِ بلا کند
گر رنج پیش آید و گر راحت، ای حکیم / نسبت مکن به غیر، که اینها خدا کند
در کارخانهای که رهِ عقل و فضل نیست / فهمِ ضعیف رای فضولی چرا کند ؟
مطرب، بساز پرده که کس بیاجل نمرد / و آن کو نه این ترانه سراید، خطا کند
ما را که دردِ عشق و بلایِ خُمار کُشت / یا وصلِ دوست یا میِ صافی دوا کند
( غزلیّات حافظ )
در بیت اول : ایزد گناه ببخشد : دو گونه میتوان معنا کرد 1) خدا گناه رندان بادهنوش را میبخشد 2) خدا گناه میفروش را میبخشد
در بیت دوم : مضمون بیت به آیاتی از قرآن شبیه است؛ از جمله آیۀ 49 سورۀ یونس ( بگو من دربارۀ خود جز آنچه خدا بخواهد، مالک هیچ سود و زیانی نیستم ) و نیز قسمتی از آیۀ 78 سورۀ نسا ( و اگر خیری به آنها رسد، میگویند که از جانب خدا بود و اگر شرّی به آنها رسد، میگویند که از جانب تو بود. بگو: همه از جانب خداست )
در بیت سوم : کارخانه : مجازاً دنیا و جهان – مصراع دوم را دو گونه میتوان خواند 1) فهمِ ضعیف، رایِ فضولی چرا کند ؟ 2) فهمِ ضعیفرای، فضولی چرا کند ؟