بر خود آنچه نپسندی، آن به دیگران مپسند / اینْت گوهرِ مقصود، اینْت جوهرِ ایمان
تو به نامِ دینداری مردمان بیازاری / هم به خود روا داری لطف و بخششِ یزدان
گر به نامِ بیدینی نیکویی کنی بهتر / تا به نامِ دینداری فسق ورزی و عصیان
.
( ملکالشعرا بهار )
کوتاه شده از مسمّط مستزاد ملکالشعرا بهار در زمان جنگ جهانی اول به سال 1294
.
گوییم که کیخسرو ما تاخت به کلدان
گوییم که اِگْزِرسِسِ ما رفت به یونان
گوییم که بهرام درآویخت به خاقان
گر بس بوَد این فخر به ما، وای به ایران
.
گر کوروشِ ما شاهِ جهان بود به من چه؟
گشتاسب سرِ پادشهان بود به من چه؟
ور توسنِ شاپور جَهان بود به من چه؟
جانا تو چه هستی؟ اگر آن بود به من چه؟
.
ای وای دریغا که وطن مرد ندارد
روئینتنی اندرخورِ ناورد ندارد
در خاکِ وطن، خصم، هماورد ندارد
جز دیدۀ گریان و رخِ زرد ندارد
.
امّید که جنبش کند این خونِ کیانی
گیرند ز سر، مردصفت، تازهجوانی
در مُلکنگهداری و در مُلکستانی
دارند بسی بر ورقِ دهر نشانی
.
( ملکالشعرا بهار )
خیلِ خاصان به هوایِ دلِ خود هرزهدرا ________ ایمن از حبس و جزا
ور عوامی سقطی گفت درافتد به قصاص________ داد از دستِ خواص
بهرِ محرومیِ عامانِ فقیرِ ناچیز________ قلمِ خاصان تیز
همچو بر خیلِ عجم نیزۀ سعدِ وقّاص________ داد از دستِ خواص
از پیِ مخزنِ خاصان گهر و دُر باید________ صدفِ پر باید
چه غم ار در شکمِ بحر بمیرد غوّاص________ داد از دستِ خواص
.
( ملکالشعرا بهار )
آخر این عمرِ گرامیست که برمیگذرد / وعده تا کی؟ نه دگربار جوان خواهم گشت
.
( امیرخسرو دهلوی )