نصیحتی کنمت، بشنو وُ بهانه مگیر / هر آنچه ناصحِ مشفق بگویدت بپذیر،
ز وصلِ رویِ جوانان تمتّعی بردار / که در کمینگهِ عمر است مکرِ عالَمِ پیر
معاشری خوش و رودی بساز میخواهم / که دردِ خویش بگویم به نالۀ بم و زیر
چو قسمتِ ازلی بیحضورِ ما کردند / گر اندکی نه به وفقِ رضاست، خرده مگیر
به عزمِ توبه نهادم قَدَح ز کف صد بار / ولی کرشمۀ ساقی نمیکند تقصیر
میِ دو ساله و محبوبِ چارده ساله / همین بس است مرا صحبتِ صغیر و کبیر
حدیثِ توبه در این بزمگه مگو حافظ / که ساقیانِ کمانابرویت زنند به تیر
( غزلیّات حافظ )
در بیت اول : مشفق : مهربان
در بیت دوم : تمتّع : نصیب و بهره
در بیت سوم : بساز : کوکشده – ناله : ایهام دارد 1) آه و زاری 2) آواز خواندن – بم و زیر : در اصطلاح موسیقی، نام دو رشته از تارهای رود ( عود، بربط ) است. رشتۀ بم، قطورترین تار ساز است که صدایی درشت از آن استخراج میشود و زیر، باریکترین رشتۀ ساز است و صدایی نازک و تیز از آن برمیآید
در بیت چهارم : چو : چون، وقتی که – قسمت ازلی : نصیب و بهرهای که در روز ازل برای هر کسی مقدّر کردهاند، سرنوشت
در بیت پنجم : تقصیر : کوتاهی کردن
در بیت ششم : می دو ساله : شراب کهنه که پس از دو سال جا میافتد و میرسد و بیمار آن را به دستور طبیب برای درمان پارهای از بیماریها مینوشید – صحبت : مصاحبت و همنشینی – صغیر و کبیر : ایهام دارد 1) کوچک و بزرگ، همه 2) صغیر، محبوب چهارده ساله و کبیر، می دو ساله. هرچند که عدد چهارده از دو بزرگتر است، در نزد خواجه شراب کهنۀ دو ساله کبیر است
در بیت هفتم : در ترکیب حدیث توبه ایهام ظریف و زیبایی به چشم میخورد : 1) سخن توبه 2) احادیث مربوط به توبه