برو ای ناصح و بر دُردکَشان خرده مگیر / کارفرمایِ قدَر میکند این، من چه کنم ؟
شاهِ ترکان چو پسندید و به چاهم انداخت / دستگیر ار نشود لطفِ تهمتن، چه کنم ؟
حافظا، خُلدِ برین خانۀ موروثِ من است / اندر این منزلِ ویرانه نشیمن چه کنم ؟
( غزلیّات حافظ )
در بیت دوم : شاه ترکان : کنایه از افراسیاب است و اشاره به داستان بیژن و منیژه و به چاه انداختن بیژن توسط افراسیاب و نجات دادنش توسط رستم. احتمالا شاه ترکان استعاره از شاه شجاع است و تهمتن، وزیر او میباشد و این بیت ممکن است اشارهای به کدورتی باشد که بین خواجه و شاه شجاع رخ داده است – معنی بیت : وقتی شاه ترکان اینگونه پسندید که مرا چون بیژن در چاه بیندازد و محبوس کند؛ پس اگر لطف و محبّت تهمتن مرا یاری نکند، چه میتوانم بکنم ؟
در بیت سوم : مصراع اول اشاره است به آیۀ 10 و 11 سورۀ مؤمنون : اینان میراثبَرانی هستند که فردوس را که همواره در آن جاویدانند، به میراث میبرند